Ergenlik Dönemi Özellikleri – Ergenlere ve Ebeveynlere Rehber
- Ergenlik Dönemi Özellikleri konusunda en cahil olan grup maalesef ergenlerin kendileridir. Bunun sebebi, kişinin yaşadığı iç dünyasını çok anlamlı bulmasıdır. Bu anlam dünyasında sosyallik ve her şeyi bilme duygusu gibi sorunlar, başka sorunları beraberinde getirebiliyor. Şimdi özelliklere gelelim.
-
İçerik
- Ergenlik Dönemi Özellikleri
- Ergenlik Döneminde Uyku
- Ergenlik döneminde beslenme
- Ergenlik döneminde düşünce biçimi değişir.
- Bazen farklı bakış açılarına ihtiyaç duyarlar
- Farklı yetişkin davranışlarını denemek
- Herkes gibi olmak istemek ve aynı zamanda öne çıkmak istemek.
- Arkadaşlar ve aidiyet
- İnternet, bilgisayar oyunları, ekranlar ve sosyal medya
- Ekran süresine sınırlar koyun.
- Aşk, şehvet ve seks
- Beyin aşırı hassastır
- Öz imaj ve öz saygı
- Çocuğunuzun özgüvenini nasıl artırabilirsiniz?
- Hazır bulunun ve aktif olun.
- Ergenin ebeveyn olarak sizden uzaklaşması gerekiyor
- Tavrınız ve kişiliğiniz belirleyici olur
- Açık fikirli ve sabırlı olun
- Ergen çocukları olan ebeveynler için ipuçları
- Desteğe ihtiyacınız varsa
Ergenlik Dönemi Özellikleri
Ergenlik döneminde, çocukluktan yetişkinliğe geçiş yaşanır. Çocuklar artık daha çok şey anlar ve diğer şeylerin yanı sıra daha çok tartışabilir ve fikir alışverişinde bulunabilirler. Kimliklerini arıyorlar ve kim olduklarını ve nasıl olmak istediklerini anlamaya çalışıyorlar. Bir ebeveyn olarak, onların yanında olmalı ve destek sağlamalısınız. En çok yakındığınız konulardan biri size karşı asi olması olsa bile çocuğunuz için hâlâ önemlisiniz. Sizi seviyor ama maalesef hormonlar ve çağın getirdiği olumsuz etkilerle beraber asi gibi görünebiliyorlar.
Bir ergenin bu yaşta en ihtiyacı olan şey sosyalleşmek ve anlaşılmaktır. Anlaşıldığını düşünmeyen ve sosyalleşmekte zorluk yaşadığı kişiden otomatik uzaklaşırlar. Sadece bu saydıklarım değil, diğer etkenler de ergenlerin bu davranışlarına sebep olabilir.
Ergenlik döneminde herkes ergenlik çağına girer ve vücutları büyük ölçüde değişir. Bu durum, cinsel isteklerini ve uyku ihtiyaçlarını da artırır. Bu değişiklikler heyecan verici olabilir, ancak örneğin adet görme veya gece boşalma gibi vücutlarında fark etmeleri de zor olabilir.
Gençler vücutlarında neler olup bittiğinin daha çok farkına varırlar ve çoğu insan neyin normal neyin anormal olduğu konusunda çok şey merak eder. Çocuğunuza UMO.se adresinden bu konuda bilgi edinebileceğini söyleyin. Ayrıca öğrenci sağlığı birimine veya gençlik kliniğine de danışabilirler; bu tür soruları yanıtlamaya alışkındırlar.
Ergenlik Döneminde Uyku
Ergenlik döneminde vücutta ve çocukların yaşamlarında değişiklikler olur; bu da daha fazla uykuya ihtiyaç duymaları ve daha uzun süre uyumak istemeleri anlamına gelir. Bu durum hormonlardan ve alışkanlıklardaki değişikliklerden kaynaklanır; örneğin, ergenlerin arkadaşlarıyla daha fazla zaman geçirmesi, bilgisayar oyunları oynaması veya sosyal medyada daha fazla vakit geçirmesi gibi.
Hafta içi, çocuğunuzun okul ve boş zaman aktiviteleriyle başa çıkabilmesi için yeterli uyku almasını sağlamanın yollarını bulmalısınız. Hafta sonları ise sabahları daha uzun süre uyuyabilmeleri iyidir. Bunun işe yaraması için, geceleri çok geç saatlere kadar ayakta kalmamaları önemlidir. Bu, ciddi uyku sorunlarına yol açabilir.
Burada ergenlerin uyku düzeni hakkında daha fazla bilgi edinebilir ve çocuğunuzun uyku sorunları varsa neler yapabileceğinizi öğrenebilirsiniz .
Ergenlik döneminde beslenme
Çocukların iyi beslenmesi ve iyi beslenme alışkanlıklarına sahip olması hala önemlidir. Örneğin, ergenlerin enerjik kalabilmeleri için kahvaltı yapmaları gerekir. Bu, okulda konsantre olmalarını ve çalışmalarını kolaylaştırır.
Birçok genç çok egzersiz yapar ve bu nedenle egzersizlerine devam edebilmek için genellikle ek beslenmeye ihtiyaç duyarlar.
Evde sunulan ve tüketilen yiyeceklerden siz sorumlusunuz. Çocuğunuzla yiyecekler ve kendini iyi hissetmesi için gerekenler hakkında konuşun.
Ergenlik döneminde düşünce biçimi değişir.
Ergenliğin başlarında düşünme biçimi, daha küçük bir çocuğunkine benzer; yani çok somut ve şimdiki zamana odaklıdır. Genç, ya doğrudur ya da yanlıştır şeklinde çok kategorik düşünebilir.
Düşünme yeteneği çok gelişir ve gençler çok iyi düşünüp mantık yürütebilirler. Analiz etme yeteneği kolaylaşır. Birçoğu kendilerini yenilmez hisseder ve dünyayı her şeyin içinden görebileceklerini düşünür. Ancak kırılgan, güvensiz ve öz eleştirel hissetmek de yaygındır.
Zamanla, hayatın ne kadar karmaşık olduğunu, her bireyin kendi sorumluluğu olduğunu ve doğru ile yanlışın her zaman açık olmadığını anlamaya başlarlar. Ergenliğin sonlarına doğru, düşünme giderek daha incelikli hale gelir ve genç, farklı alternatifleri birbirleriyle karşılaştırabilir, sonuçları anlayabilir ve bağlantıları analiz edebilir. Tartışmaya daha açık olurlar ve kolay küsebilirler.
Bazen farklı bakış açılarına ihtiyaç duyarlar
Bazen ergenler, yaşadıkları olaylarla ilgili düşüncelerinden veya endişelerinden kurtulmakta zorlanabilirler. Örneğin, bir ilgi alanına veya belirli bir ideolojiye tamamen kapılmış olmak veya aşırı derecede bencil olmak gibi durumlar söz konusu olabilir. Bu durumda, kendi yaşam deneyiminizden yararlanarak, örneğin kendi ilgi alanınız veya ideolojiniz hakkında onlara bilgi vererek veya kitaplar, web siteleri veya filmler göstererek yardımcı olmanız gerekir.
Genç bir birey kendi sınırlarının ve hayatın zorluklarının daha çok farkına vardıkça, bu durum özgüven eksikliğine ve hayata karamsar bir bakış açısına yol açabilir. Ergenlik çağındaki çocuğunuzla düşünceleri hakkında konuşun. İşler tam olarak planladıkları gibi gitmese bile, başka iyi seçeneklerin de olabileceğini onlara anlatın.
Farklı yetişkin davranışlarını denemek
Kendi kimliklerini arayışları aynı zamanda bir duruş sergilemek ve yazlık bir işte çalışmak, tek başlarına seyahate çıkmak veya biriyle birlikte olmak gibi farklı yetişkin davranış türlerini denemekle de ilgilidir. Yetişkinlerin yaptığı şeyleri yaparak çocukluklarını geride bırakırlar ve hem kendilerine hem de ailelerine karşı kendilerini yetişkin olarak tanımlarlar.
Bazı gençler kim olduklarını ve hayatta ne yapmak istediklerini erken yaşta bilirler ve alternatif yollar deneme ihtiyacı duymazlar. Ancak birçoğu ne istediklerini ve kim olduklarını netleştirmek için biraz deneme yaparlar.
Farklı rolleri hayal ederek ve akranlarıyla ve diğer insanlarla tartışarak denemek yaygındır. Gençlerin müzik zevklerini, arkadaşlarını, giyim tarzlarını ve boş zaman aktivitelerini birkaç kez değiştirmeleri yaygındır. Bu, neyi sevdiklerini ve başkalarının nasıl tepki verdiğini test etmenin bir yoludur. Kendi kimliklerini bulmanın bir parçasıdır.
Herkes gibi olmak istemek ve aynı zamanda öne çıkmak istemek.
Kalabalığın içinde göze çarpmama isteği çok güçlü olabilir. Örneğin, sivilceye sahip olmak, adet görmemiş tek kişi olmak, aynı yaştaki diğerlerinden çok daha uzun veya kısa olmak ya da arkadaşlarınızla aynı kıyafetlere veya eşyalara sahip olmamak utanç verici olabilir.
Ergenin yaşıtlarına benzemek istemesi, “geleceğim burada yatıyor” mesajını vermenin bir yoludur. Aşırıya kaçmadan veya ergeni başa çıkamayacağı risklere maruz bırakmadan anlayış gösterin.
Birçok kişi için, diğerlerinden farklı olmak, öne çıkmak da önemlidir.
Arkadaşlar ve aidiyet
Arkadaşlar birçok insan için çok önemli hale gelir. Arkadaşlarıyla birlikte olmaktan ve diğer şeylerin yanı sıra, başkalarıyla birlikte olmanın verdiği mutluluğu hissederler. Birçok insan ailesiyle birlikte olmaktansa arkadaşlarıyla birlikte olmayı tercih eder. Örneğin, ergenlik çağındaki bir kişi artık ailesinin geri kalanıyla film izlemek istemez veya aile etkinliklerine katılmaktan kaçınmak ister.
Ancak birçok gencin arkadaşlarıyla birlikte olmaya ihtiyacı yoktur. Kendi başlarına mutludurlar ve ne yapmak istediklerini seçebildikleri sürece bu sorun teşkil etmez. Sorun, gencin istemediği halde yalnız kalması durumunda ortaya çıkar.
Sosyal etkileşim için illa da buluşmanıza gerek yok. Birçok insan bilgisayar ve cep telefonu aracılığıyla sosyalleşiyor. Özellikle BTS gibi müzik gruplarını sıkı sıkıya takip edebilirler. Çünkü bu tür gruplar ergenlere “sen bir yere aitsin, değerlisin” hissi verir. Kendini değerli hisseden ergen o ortama bağımlılık oluşturur ve uzaklaşmak istemez.
İnternet, bilgisayar oyunları, ekranlar ve sosyal medya
Gençler için internet, bilgisayar oyunları ve sosyal medya hayatın bir parçası. Bunlarla büyüdüler. Çevrimiçi arkadaşları var, yeni bağlantılar kuruyorlar ve birçok şey hakkında daha fazla bilgi ediniyorlar. Blog yazıyorlar, YouTube’da içerik izliyorlar, başkalarının yazdıklarını okuyorlar ve videolarını izliyorlar. Forumlarda sosyalleşiyorlar ve sohbet ediyorlar. Birçoğu birlikte oyun oynuyor.
İnternet, özellikle okulda iyi arkadaşları olmayan gençler için arkadaş edinmelerini sağlıyor. Ayrıca internet, uzakta yaşıyor olsanız bile sosyalleşmeyi mümkün kılıyor.
Ekran süresine sınırlar koyun.
İsveç Halk Sağlığı Kurumu, çocukların ekran başında geçirdikleri süreye ilişkin ulusal yönergeler geliştirdi. Yönergelere göre, 13 ila 18 yaş arasındaki çocuklar günde en fazla üç saat ekran kullanmalıdır.
Örneğin, ergenlik çağındaki çocuğunuzun internet kullanımına veya oyun oynama süresine sınırlar koymak zor olabilir. Bazı gençler gece geç saatlere kadar internette vakit geçiriyor ve bu da uyku sorunlarına yol açabiliyor. Birlikte bir çözüm bulmaya çalışın. Bu şekilde, çocuğunuz da sınırlar koymayı öğrenebilir.
Sosyal medya çoğu zaman eğlencelidir ve iletişimde kalmanın, konuları tartışmanın ve gelişmelerden haberdar olmanın bir yoludur. Ancak “beğeni” peşinde koşmak ve kendinizi başkalarıyla karşılaştırmak da stresli olabilir.
Aşk, şehvet ve seks
Bu tür duyguların en yoğun olduğu dönem yine ergenliktir. Bu dönemde şehvet fazla olduğu için karşı cinsten kendine uygun olanı arar. Düşünceleri sık sık şehvetle ilgili olabilir. Bu dönemde ergenlerin yaptığı en büyük yanlışlardan biri; erken yaşta birçok sevgililerinin olmalarıdır. Bu durum zamanla depresyona götürebilir. Çünkü ergen kişi sürekli terk edilme tehlikesiyle karşı karşıya kalır. Bu kadar duygusal bir dönemde bu kişi terk edilirse, intihar, depresyon, anksiyete vb. durumlar yaşayabilir. Her şeyin bir vakti olduğunu anlatmak gerekir. Aynı zamanda onu bu tür ilişkilerden de uzak tutmak belli bir süre daha sağlıklı olacaktır. Çünkü derslerde, aile içi ilişkilerde, para tasarrufunda ve daha birçok konuda sorun yaşayabilmekteler.
Her şeyin bir vakti olduğunu, karpuzun yazın çıktığını, kışın yenmeyeceğini, portakalın kışın çıktığını ve bizi hastalıklardan koruduğunu anlatın. Küçük yaşta neden ehliyet verilmediğini, bebeklerin eline neden bıçak verilmediğini düşünmelerini sağlayın. Aksi takdirde tefekkür etmeyen genç nefsi ne isterse ona dalar ve hayatı perişan olabilir.
Beyin aşırı hassastır
Beyin 20-25 yaşına kadar tam olarak gelişmez. Beynin farklı bölümleri farklı hızlarda gelişir. Özellikle akran etkisine karşı oldukça hassastır. Bu hem iyi hem de kötü olabilir. Ergenin yapmak istemediği şeyleri yapması veya tehlikeli ya da suç teşkil eden bir şey yapması kötü sonuçlanabilir.
Gençken, arzu ve heyecanla ilgili beyin bölgeleri özellikle aktiftir. Bu durum, gençlerin neden daha büyük riskler almaya cesaret ettiklerini, örneğin yeni ve bilinmeyen şeyleri denemeye veya diğer insanlarla iletişim kurmaya daha istekli olduklarını açıklayabilir.
Ergenlerin davranışlarının büyük bir kısmı beyin gelişimiyle ilgilidir. Beynin bazı bölümleri yetişkinlerdeki kadar gelişmiş değildir. Bu durum, risk değerlendirmesi, dürtüleri yönlendirme ve kontrol etme yeteneği ve bir şeyin uzun vadeli sonuçlarını düşünme gibi şeyleri etkiler.
Sonunda, beynin farklı bölgeleri arasında bir denge ve koordinasyon sağlanır. Bundan önce, gençler yalnız olduklarında bilge ve anlayışlı olarak algılanabilir ve yetişkin gibi düşünebilirler, ancak arkadaşlarıyla birlikteyken bu çok daha zor olabilir. Örneğin, korktuklarında, kızdıklarında, mutlu olduklarında veya aşık olduklarında da durum çok daha zorlaşabilir çünkü duyguların çok büyük etkisi olabilir.
Öz imaj ve öz saygı
Kendinizi nasıl gördüğünüz, öz imaj olarak adlandırılır.
Öz saygı, kendinize ne kadar değer verdiğinizle, olduğunuz gibi yeterince iyi olduğunuzla ve iyi olmakla ilgilidir.
Bir gencin benlik algısı ve öz saygısı, aile, arkadaşlar ve okul da dahil olmak üzere yakın çevresinden etkilenir. Gençler ayrıca reklamcılıkta ve çevrelerindeki toplumda bulunan ideallerden de etkilenirler.
Gençlerin kendilerini nasıl gördükleri büyük ölçüde değişebilir. Bu durum, bir dönemden diğerine de büyük ölçüde farklılık gösterebilir. Diğer şeylerin yanı sıra, kendilerini yenilmez ve dünyanın en iyisi olarak hissedebilirler. Birçoğunun güçlü öz saygısı ve olumlu bir öz imajı vardır. Ancak kendilerini savunmasız ve her şeyde başarısız hissetmek de yaygındır. Çoğu zaman, hissettikleri duygular farklı dönemlerde değişiklik gösterir.
Çocuğunuzun özgüvenini nasıl artırabilirsiniz?
İşte ergenlik çağındaki çocuğunuzun özgüvenini nasıl artırabileceğinize dair bazı örnekler:
- Çocuğunuza onu sevdiğinizi gösterin ve söyleyin. Onun sizi mutlu ettiğini gösterin. Bunu, ergenin herhangi bir performans sergilemesini beklemeden yapın.
- Dinleyin ve orada olun.
- Kendi yaşam tarzı alışkanlıklarınızı ve kendinize ve başkalarına karşı tutumunuzu düşünün. Yaptıklarınız ve söyledikleriniz çocuğunuzu etkiler. İyi yaşam tarzı alışkanlıkları arasında iyi beslenmek ve egzersiz yapmak yer alır.
- Ergenin hissettiklerinin önemli olduğunu gösterin. Onların istediklerini hissetmelerini sağlayın.
Hazır bulunun ve aktif olun.
Çocuğunuzun hayatına dahil olun, ilgi alanları, oyunları ve arkadaşları hakkında sorular sorun. Onların dünyasına karşı meraklı olun.
Ergenlik çağındaki çocuğunuzun düşüncelerini yargılamadan dinlemeniz gerekiyor. Konuşmak istediklerinde zaman ayırın. Örneğin, sürekli cep telefonunuza bakmak yerine, orada olun, sosyalleşin ve konuşun.
Birçok gencin hem ilginç hem de önemli birçok düşüncesi vardır. Onlardan çok şey öğrenebilirsiniz.
İlişkiniz, birlikte başka şeyler de yapabilmeniz için değişir. Eğer o da isterse.
Ergenlik çağındaki çocuğunuzun arkadaşlarını eve getirmesine izin vererek onları daha yakından tanıyın.
Ergenin ebeveyn olarak sizden uzaklaşması gerekiyor
Ergenin kendi yetişkin rolünü bulabilmesi için, ebeveyn olarak sizden biraz bağımsızlaşması gerekir. Diğer şeylerin yanı sıra, başka rol modelleri ve değerler ararlar. Bu, örneğin, arkadaşlarıyla veya diğer yetişkinlerle vakit geçirmeyi ve sohbet etmeyi tercih etmesinde fark edilebilir.
Ergenlik çağındaki çocuğunuzun iletişimi kesmesi durumunda hayal kırıklığına uğramak, üzülmek veya belki de kendinizi başarısız hissetmek yaygındır. Ancak, özel hayatlarını artık paylaşmak istememeleri veya eskisi gibi yakınlık istememeleri, kendi kimliklerini aramalarının ve gelişimlerinin önemli bir parçası olabilir. Ayrıca, dünyaya kendi başlarına çıkmaya cesaret etmeleri için de gereklidir.
Tavrınız ve kişiliğiniz belirleyici olur
Herkesin kendine özgü bir kişiliği vardır. Hayata ve hayatın nasıl olması gerektiğine bakış açınız, çocuğunuza hayat hakkında nasıl bir şeyler öğretmeniz gerektiği ve büyürken ona nasıl rehberlik etmeniz gerektiği konusunda düşüncelerinizi ve duygularınızı etkiler.
Kendi ergenlik yıllarınızı ve ebeveynlerinizle olan ilişkinizi düşünmek, ergenlik çağındaki çocuğunuzun neler yaşadığını anlamanıza yardımcı olabilir.
Açık fikirli ve sabırlı olun
Sabırlı olmanız, zamana ihtiyacınız var ve farklı çözümler üretebilmek için önerilere ve fikirlere açık olmalısınız. Davranış biçiminizi uyarlayın. Bazen genç bağımsız ve sorumluluk sahibidir, bazen de kendi başına halledemeyeceği şeyler vardır.
Ergenliğin ilk yıllarında, birçok genç söylediklerinize veya düşüncelerinize tamamen kayıtsız görünebilir. Daha sonra, çoğu kimlikleri konusunda daha güvenli hale gelir ve o zaman birbirleriyle konuşmak daha kolay olabilir.
Ergen çocukları olan ebeveynler için ipuçları
- İkinizin de keyif aldığı şeyleri birlikte yapın. Birlikte eğlenin. Ergenlik çağındaki çocuğunuz size komik bir şey anlatmak istediğinde onu dinleyin. Bu, ilişkinizi güçlendirir.
- Ergeninizin özel hayatına saygı gösterin. Ergeninizin ne yaptığı ve ne düşündüğüyle ilgilenmek ile onun özel hayatına olan hakkı arasında bir denge kurmaya çalışın.
- Size yönelik eleştirileri her zaman kişisel algılamayın. Unutmayın ki çoğu zaman sorgulanan siz değil, aranızdaki bağdır.
- Ergeninizin farklı roller ve tutumlar denemesine sabırla yaklaşın. Olumsuz davranışları konusunda aşırı derecede eleştirmeyin. Ergeninizin sağlığını korumak ve aile birliğini sürdürmek için önemli olan birkaç alanı seçin. Bunun yerine, ergeninizin kendi inisiyatifiyle iyi yaptığı küçük şeyleri övün.
- Gencin endişelerini dinleyin ve eğer isterse yardımcı olmaya çalışın.
- Kurallar üzerinde birlikte anlaşın ve bunlara uyun. Zaman zaman kuralların nasıl işlediği hakkında görüşlerinizi paylaşın.
- Dinlenmek ve toparlanmak için zaman ayırdığınızdan emin olun.
- Bir yetişkin olarak sorumluluk alın ve çocuğunuza saygıyla davranın. Arkadaş olmaya çalışmayın, ancak ebeveynlik tarzınızı gelişim evresine göre uyarlayın.
Desteğe ihtiyacınız varsa
Ebeveynlik konusunda desteğe ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız yardım isteyin. Ayrıca ergenlik çağındaki çocuğunuz hakkında endişeleriniz de olabilir. Örneğin, okul veya egzersiz konusunda kendilerini çok zorluyor olabilirler, arkadaşlarıyla sorun yaşıyor olabilirler, iyi görünmeyen davranış veya alışkanlık değişiklikleri gösteriyor olabilirler. İlişkiniz de iyi gitmiyor olabilir.
